جراحی تغییر جنس

srs-cover

این مطلب نوشتار آنلاین کتاب جراحی تغییر جنس می باشد. این مطلب را می توانید به صورت فایل پی دی اف دانلود و برای مطالعه در سیستم خود ذخیره کنید

مقدمه

این نوشتار قرار است به جراحی تغییر جنس در تراجنسی ها و سوالات مربوط به آن پاسخ دهد در این نوشتار هیچ پزشک و روش خاصی توصیه و تاکید نمی شود. انتخاب پزشک و نوع جراحی کاملا به تصمیم شخصی و با توجه به محدودیت ها و منافع باید انجام شود

این کتابچه با کمک خود افراد تراجنسی و با رجوع به منابع معتبر تهیه شده است که در انتهای این نوشتار از آن ها یاد شده‌است

نکات زیر مورد توجه است:

  • این نوشتار به صورت رایگان در سایت محتا-مرکز حمایت از تراجنسی های ایرانی قابل دسترسی است و هیچ گونه هزینه ای بابت آن دریافت نمی شود.
  • این اثر تحت پروانه اختیار-غیرتجاری ۴٫۰ بین‌المللی کریتیو کامنز منتشر شده است. برای مشاهده یک نسخه از این پروانه، اینجا را بازدید کنید.
  • این نوشتار یک چارچوب غیر قابل تغییر و همیشگی نیست. مسلما با پیشرفت علم پزشکی و ابداع روش های نوین ممکن است برخی مطالب این نوشتار منسوخ شود. ما سعی میکنیم هر از گاهی مطالب را به روز کنیم و با علم نوین پزشکی هماهنگ باشیم.

عناوین و اصطلاحات

در این نوشتار اصطلاحاتی است که ممکن است برای خواننده نامفهوم باشد. در ابتدا سعی میکنیم این کلمات را توضیح دهیم و سپس به ادامه مطلب خواهیم پرداخت

تراجنسی: به افرادی گفته می شود که با وجود سلامت اندام جنسی سعی در تغییر جایگاه اجتماعی خود به عنوان زن یا مرد دارند. به عنوان مثال فردی که با جسم سالم زن به دنیا آمده است اما در فکر و ذهنش خود را یک مرد میداند و سعی در تغییر جایگاه خود از زن به مرد دارد. یک تراجنسی برای انجام جراحی تغییر جنس تلاش می‌کند اما ممکن است آن را به دلایل مختلف(اجتماعی، پزشکی و…) انجام ندهد. در این نوشتار گاهی از کلمه ترنس استفاده شده است که ‌در واقع خلاصه کلمه ترنسکشوال یا همان تراجنسی است

هویت جنسیتی: به باور هر فرد از خود به عنوان زن، مرد، هر دو و یا هیچکدام هویت جنسیتی می گویند. هویت جنسیتی ارتباطی با اندام جنسی ندارد. به عنوان مثال فردی با جسم مردانه به دنیا آمده است اما باور دارد یک زن است

تراجنسی مرد: فردی که با جسم زن به دنیا آمده اما باور دارد که یک مرد است و برای تغییر جایگاه خود تلاش می‌کند

تراجنسی زن: فردی که با جسم مرد به دنیا آمده اما باور دارد یک زن است و برای تغییر جایگاه خود تلاش می‌کند

 

جراحی تغییر جنس چیست؟

جراحی تغییر جنس یا جراحی تطبیق جنس sex reassignment surgery یک پروسه جراحی است که در آن آلت تناسلی فعلی فرد با اقداماتی تبدیل به آلت تناسلی جنس مخالف می شود.
در بین مردم و به صورت عام به جای شکل صحیح این عنوان از جراحی تغییر جنسیت و یا جراحی تطبیق جنسیت استفاده می شود که هر دو یک غلط مصطلح است و به صورت اشتباه استفاده می شود.

چه کسانی باید جراحی تغییر جنس انجام دهند؟

جراحی تغییر جنس برای افراد بیناجنس و تراجنسی ها انجام می شود.

  • افراد بیناجنس یا intersex افرادی هستند که در زمان جنینی و در بدو تولد معمولا دارای دو ارگان جنسی هستند که معمولا یکی از آن ها ناقص و دیگری کامل است. در گذشته بر اساس آلت تناسلی کامل و یا صفات ثانویه فرد یکی از آلت ها حذف و دیگری باقی می ماند ولی امروزه سعی می شود با مراجعه به روانپزشک و جلسات رواندرمانی هویت جنسیتی فرد تشخیص داده شده و بر اساس آن یکی از آلت ها حذف و دیگری ترمیم شود. مانند افرادی که بیضه پنهان دارند
  • تراجنسی ها گروهی از افراد هستند که با وجود سلامت سیستم تناسلی در بدو تولد، هویت جنسیتی متفاوتی دارند و خود را متعلق به جنسیت دیگری می دانند. این افراد سعی می کنند تا اندام جنسی و صفات ثانویه خود را تغییر داده و به جنس مقابل ملحق شوند. این افراد با مراجعه به روانپزشک و گذراندن جلسات رواندرمانی از هویت جنسیتی خود مطمئن شده و با طی کردن مراحل قانونی دست به جراحی تغییر جنس می زنند[۱]

آیا در ایران نیز امکان جراحی تغییر جنس برای تراجنسی ها وجود دارد؟

بله در ایران این جراحی روند قانونی و شرعی دارد. از دهه هفتاد که اولین مجوز جراحی تغییر جنس صادر شد این جراحی در ایران انجام می شود. امروزه ایران پس از تایلند، قطب جراحی تغییر جنس در جهان است و بیشترین تعداد را دارد[i]. تراجنسی های کشورهای همسایه و کشورهای عربی نیز اولیت جراحی خود را در ایران می دانند زیرا این جراحی در کشور خودشان ممنوع است

آیا این کار تغییر در ساخته خدا و غیر شرعی نیست؟

جراحی تغییر جنس برای تراجنسی ها یک مساله پذیرفته شده در اسلام شیعی است. بسیاری از علمای شیعه حکم بر مشروعیت این جراحی برای تراجنسی ها داده اند.
امام خمینی (ره)  در سال ۱۳۶۵ اولین فتوای مشروعیت جراحی تغییر جنس را برای مرحوم مریم خاتون ملک آرا صادر کرده بودند[ii] و آیت الله خامنه ای نیز به عنوان رهبر سیاسی و مذهبی ایران حکم بر مشروعیت این جراحی برای افراد تراجنسی دارد[iii]
آقای مهدی کریمی نیا، محقق و نویسنده، که چندین کتاب با موضوع تراجنسی و فقه دارد می گوید جراحی تغییر جنس همانقدر تغییر در خلقت خدا است که تبدیل کردن آرد به گندم.[iv]

پس از تغییر جنس مدارک شناسایی من چه می شود؟

در ایران با انجام جراحی تغییر جنس و تایید پزشکی قانونی مبنی بر انجام این پروسه، تمامی مدارک قبلی قابل تغییر است.
شناسنامه، کارت ملی ، گوهینامه، مدارک تحصیلی، حتی نام شما در شناسنامه والدین و… قابل تغییر است و میتوانید مدارک شناسایی خود را با نام جدید بگیرید و تمام حقوق قانونی شما بر اساس جنس جدید قرار میگیرد. مانند سهمیه ارث، حجاب، محدودیت ها و یا امتیازهای اجتماعی و… همگی بر اساس جنس جدید خواهد بود.
در هیچ یک از مدارک شناسایی جدید شما، اشاره ای به اسم پیشین شما نخواهد شد و تنها در شناسنامه قید می شود “به دستور دادگاه تغییر یافته است”

مسائل شرعی من قبل و بعد از جراحی چگونه است؟

مسایل شرعی موضوعی است که فقها درباره آن باید نظر دهند و یک امر تخصصی است.
شما باید به مرجع تقلید خود مراجعه کنید و سوالاتتان را با توجه به موقعیت و شرایط خود بپرسید.

توجه کنید پرسش سوال باید دقیق جامع و معتبر باشد. اگر سوال را ناقص و بدون طرح کامل موضوع بیان کنید مسلما پاسخ ناقص و اشتباهی خواهید گرفت

اما مطلبی اکثر فقها بر روی آن متفق القول نظر دارند این است که احکام شرعی شما پیش از جراحی تغییر جنس بر اساس جنس زمان تولدتان است و پس از جراحی بر اساس جنس جدید.
یعنی اگر شما با اندام مردانه به دنیا آمدید باید پیش از جراحی احکام شرعی مردان مانند نگاه نکردن به نامحرم، سهم ارث و… را رعایت کنید و پس از جراحی و کسب عنوان زن باید احکام زنانه مانند حجاب و موارد مشابه را رعایت کنید[v]

من حس میکنم تراجنسی هستم، برای جراحی باید چه کاری انجام دهم؟

این را در خاطر بداشته باشید که جراحی آخرین راه ممکن است نه اولین راه.

شما در اولین اقدام نباید به جراحی فکر کنید. این درست است که تنها کسی که می تواند مطمئن باشد تراجنسی هستید یا نه، خود شما هستید اما باید توجه کنید تصمیم گیری های شما بر اساس محیط و آموزش‌ها است.

گروه های زیادی هستند که شبیه به تراجنسی ها هستند اما نیازی به جراحی ندارند. جراحی یک راه بی بازگشت است و شما باید با رضایت صد در صد و کاملا بدون شک این تصمیم را بگیرید. اگر حس می‌کنید تراجنسی هستید و نیاز به جراحی دارید باید ابتدا به یک روانپزشک معتبر و آشنا به مسئله تراجنسی مراجعه کنید.

اگر حس میکنید روانپزشک معتبری در دسترس نیست بهترین کار این است که به دو یا سه روانپزشک مراجعه کنید تا از نتیجه مطمئن باشید.

رضایت آگاهانه چیست؟

شما به عنوان یک فرد باید از تصمیمی که میگیرید کاملا راضی باشید.
جراحی تغییر جنس یک مسیر بی بازگشت است و در صورت انجام آن باید یک رضایت کامل و بدون فشار داشته باشید.
جراحی به خاطر حرف مردم، جراحی به خاطر ازدواج یا هر عامل بیرونی دیگر ممکن اشت باعث پشیمانی شما در آینده شود. وجود چنین دلایلی به نوبه خود بد نیست و نشان از هدف داشتن شما در زندگی است، اما اگر دلیل اصلی شما چنین باشد ممکن است بعد از جراحی دچار سرخوردگی و افسردگی شوید.

اقدامات قانونی

مجوز جراحی

در صورتی که مطمئن هستید یک تراجنسی هستید و نیاز به جراحی دارید و به یک رضایت آگاهانه رسیدید میتوانید با طی پروسه زیر به مجوز برسید

بنا بر بند ۸ ماده ۴ قانون حمایت از خانواده، شما باید به دادگاه خانواده مراجعه کرده و دادخواست تغییر جنس بدهید.
در مرحله بعد دادگاه شما را به پزشکی قانونی ارجاع می دهد و سپس به یک روانپزشک معتمد معرفی می شوید تا جلسات رواندرمانی را بگذرانید.
پس از طی این مرحله باید در یک کمیسیون پزشکی شرکت کنید تا تاییدیه نهایی را بگیرید و به دادگاه معرفی شوید.
در این مرحله قاضی مجوز جراحی تغییر جنس را برای شما صادر می‌کند.
شما با این مجوز می توانید به پزشک دلخواه مراجعه و پروسه جراحی را شروع کنید

تغییر مدارک شناسایی

برای تغییر شناسنامه نیاز است تا ابتدا جراحی تغییر جنس را انجام داده و سپس به دادسرای محل سکونت خود مراجعه کنید و درخواست تغییر مدارک شناسایی را اعلام کنید.
در برخی موارد قاضی شما را به پزشکی قانونی ارجاع می دهد تا پس از معاینه پزشکی جراحی شما تایید و دستور تغییر مدارک به سازمان ثبت احوال اعلام شود.

در موارد محدودی معمولا قاضی به ظاهر و مدارک پزشکی شما دال بر انجام جراحی کفایت می‌کند و دستور تغییر مدارک را اعلام می‌کند.
سایر مدارک شناسایی مانند کارت ملی، مدارک تحصیلی و… نیز با استناد به همان حکم و شناسنامه جدید قابل تغییر است

آیا جراحی تغییر جنس تحت پوشش بیمه قرار دارد؟

بله. جراحی تغییر جنس و مراحل پزشکی آن به شرطی که در بیمارستان دولتی انجام شود، تحت پوشش بیمه قرار دارد.  شما می توانید بسته به نوع بیمه خود از خدمات آن برای جراحی و یا تخلیه ها، در بیمارستان دولتی استفاده کنید

انواع روش های جراحی

در هر دو گروه تراجنسی مرد و تراجنسی زن دو روش برای جراحی وجود دارد که هر کدام مراحل و روش های خاص خود را دارد

تراجنسی های زن

در تراجنسی های زن دو روش اصلی برای جراحی وجود دارد، پوستی و روده ای که هر کدام را تا حدی توضیح خواهیم داد

روش پوستی

در این روش ابتدا بیضه تخلیه می شود و سپس آلت تناسلی به داخل برگشته و واژن ساخته می شود. از پوست بیضه برای ساخت ظاهر و لبه ها کمک گرفته می شود. در برخی موارد ممکن است یک بافت پوستی از پشت گوش گرفته شود و در محیط آزمایشگاهی کشت داده شود تا برای عمق بیشتر استفاده شود.

در این روش بهتر است فاصله زیادی بین تخلیه بیضه و جراحی اصلی وجود نداشته باشد زیرا پوست بیضه تحلیل می رود و بر روی کیفیت جراحی تاثیر می گذارد

مزایای روش پوستی

  • هزینه جراحی کمتر
  • حس جنسی بالاتر. چون در این روش هیچ بافت عصبی از بین نمی رود و دستگاه عصبی آلت قبلی باقی می ماند حس جنسی بالاتر است
  • دوران نقاهت کمتر
  • ظاهر بهتر

معایب روش پوستی

  • عمق واژن رابطه مستقیمی با سایز آلت مردانه دارد و ممکن است کم باشد
  • در صورت رعایت نکردن نکات بهداشتی احتمال عفونت و بی اختیاری در ادرار وجود دارد

روش روده ای

در این روش آلت تناسلی مردانه حذف شده و پس از برداشتن تکه ای از روده بزرگ (و در برخی موارد کوچک) و رعایت نکات بهداشتی به جای واژن قرار میگیرد. روش روده ای یک روش قدیمی است و به عنوان آخرین راه حل و در صورتی که روش پوستی پاسخگو نباشد، انجام می شود.

مزایای روش روده ای

  • عمق بیشتر. به دلیل برداشت بافت روده، میتوان عمق بیشتری را در اختیار داشت

معایب روش روده ای

  • دوران نقاهت بیشتری دارد و نیاز به مراقبت بیشتری دارد
  • هزینه جراحی بالاتری دارد
  • به دلیل از دست رفتن عصب جنسی حس جنسی کمتری دارد ولی کماکان حس جنسی برقرار است.
  • به دلیل برداشت بافت روده، احتمال آسیب به سیستم گوارش وجود دارد

روش ترکیبی

در این روش از ترکیب روش پوستی و روش روده ای استفاده می شود و در واقع یک روش ترمیمی است.
این روش در مواردی کاربرد دارد که فرد ابتدا روش پوستی را انجام داده باشد ولی از عمق راضی نباشد و یا به دلیل برخی مشکلات بافت درونی واژن از بین رفته‌ باشد.

تراجنسی های مرد

در تراجنسی های مرد نیز دو روش برای جراحی وجود دارد که درباره هر کدام توضیح می دهیم

روش متوئدیوپلاستی

که با نام متودیوپلاستی هم شناخته می شود در واقع رشد کلیتوریس و تبدیل آن به آلت تناسلی مردانه و ساخت و ایجاد پیشابراه است.
ساختار کلیتوریس در واقع با ساختار آلت مردانه شباهت زیادی دارد. در روش متودیوپلاستی یا به اختصار متو این بافت با اقدامات خاص و مورد نظر پزشک تبدیل به آلت تناسلی مردانه خواهد شد

مزایای روش متودیوپلاستی

  • حس جنسی بالا. در این روش به دلیل حفظ بافت عصبی حس جنسی به صورت کامل باقی می ماند.
  • عوارض کمتر، به دلیل تغییر شکل بافت موجود، به سایر اندام ها آسیب وارد نمی شود و عوارض کمتری دارد
  • هزینه جراحی پایین تر،جراحی سبک تر و مدت نقاهت کمتری دارد
  • ظاهر مناسب

معایب روش متودیوپلاستی

  • سایز معمولا کم می شود
  • امکان نعوظ به قدر کافی وجود ندارد

روش فالوپلاستی

در این روش از پیوند یک بافت فلپ [۲] از بدن جدا شده و پس از تغییر شکل به شکل آلت مردانه در می آید و به بافت عصبی آلت تناسلی زنانه پیوند میخورد. این بافت فلپ معمولا از ساعد، کتف و یا ران گرفته می شود.
این روش یک روش قدیمی تر است و به عنوان راه حل آخر و زمانی که روش متو مناسب نباشد استفاده می شود.

مزایای روش فالوپلاستی

  • سایز مناسب، به دلیل استفاده از بافت فلپ و ترکیب با چربی میتوان به سایز دلخواه رسید
  • امکان نعوظ به روش مکانیکی وجود دارد. برای نعوظ از پمپ یا یک آتل درونی مخصوص استفاده می شود

معایب روش فالوپلاستی

  • به دلیل استفاده از بافت فلپ، قسمتی که از آن استفاده می شود رد آن همیشه در بدن باقی میماند
  • به دلیل پیوند عصب احتمال زیادی دارد که این پیوند موفق نشود و آلت تناسلی تبدیل به یک بافت بی حس و ناموفق شود
  • هزینه این جراحی به شدت بالا است و نیاز به چند تیم تخصصی پزشکی دارد که متاسفانه در ایران چنین اتفاقی نمی افتد
  • دوران نقاهت و نگهداری در این روش طولانی است و علاوه بر نقاهت جراحی باید به قسمتی که فلپ از آن جدا شده توجه کرد.
  • ظاهر تقریبا غیر طبیعی دارد

عوارض کلی جراحی تغییر جنس چیست؟

این جراحی نیز مانند هر عمل جراحی دیگر عوارض خاص خود را دارد که درباره آن صحبت میکنیم. البته لازم به ذکر است که اگر فرد دارای یک سلامت عمومی متوسط و وزن مناسب باشد و نکات قبل و بعد از جراحی را به دقت رعایت کند امکان بروز عوارض کمتر می شود.

  • عفونت مجاری ادراری در صورت رعایت نکردن نکات بهداشتی و شستشو در اوایل جراحی
  • کمتر شدن حس جنسی در صورت رعایت نکردن نکات بهداشتی
  • چسبندگی واژن در صورت رعایت نکردن دستور دیلاته در اوایل جراحی

آیا پس از جراحی امکان فرزند آوری داریم؟

به صورت طبیعی خیر. با جراحی تغییر جنس بدن شما قادر به ساخت اسپرم و یا تخمک ریزی نیست و تاکنون هیچ نمونه موفقی برای پیوند رحم و تخمدان برای ترنس های زن وجود نداشته است
از سوی دیگر برای تراجنسی های مرد نیز پیوند بیضه عملا بی فایده است زیرا بیضه حاوی ژن های فرد اهدا کننده است و فرد گیرنده تنها حامل آن خواهد بود.

بایئ توجه داشت که تراجنسی بودن هیچ منع قانونی برای فرزندخواندگی نخواهد داشت و در صورتی که صلاحیت عمومی فرزند خواندگی داشته باشید می توانید این کار را بکنید

هزینه جراحی تغییر جنس در ایران چقدر است؟

هزینه این جراحی در ایران به شدت متغیر است و نمی توان یک مبلغ مشخص و دقیق بیان کرد.
این جراحی بستگی به اینکه در بیمارستان دولتی، خصوصی و یا کلینیک انجام شود، متغیر است.

در بیمارستان های دولتی برای تراجنسی های مرد تمام جراحی ها بین پنج تا ده میلیون و برای تراجنسی های زن تمام جراحی ها دو تا پنج میلیون هزینه می برد

در بیمارستان و کلینیک های خصوصی اما این دامنه تغییر بیشتر است و ممکن است بین ده تا سی میلیون برای تراجنسی های مرد و هفت تا بیست میلیون برای تراجنسی های زن هزینه داشته باشد

آیا بهزیستی کمک هزینه ای برای جراحی پرداخت می کند؟

سازمان بهزیستی در شرایط خاص و محدود بخشی از هزینه های جراحی در بیمارستان های دولتی را تقبل می کند.

داشتن پرونده در بهزیستی، داشتن مجوز قانونی برای جراحی تغییر جنس، جراحی در بیمارستان دولتی و نداشتن بضاعت مالی کافی برخی از پیش شرط های بهزیستی برای کمک به فرد متقاضی است.

ذکر این نکته الزامی است که به دلیل محدودیت های مالی و تقاضای بالا ممکن است انجام این درخواست با تاخیر و سخت باشد و نیاز باشد شما مدت زیادی را در صف انتظار برای دریافت این کمک بمانید

پس از جراحی امکان ازدواج وجود دارد؟

بله. ازدواج یک توافق احساسی و عقلی بین دو فرد است. از نظر قوانین شما پس از جراحی با هویت جدید زن یا مرد شناخته می شوید و مدارک جدید دریافت میکنید.
از نظر شرع نیز شما یک زن یا مرد شناخته می شوید و می توانید به راحتی یک ازدواج آگاهانه داشته باشید.

[۱] .ممکن است فرد با توجه به شرایط اجتماعی، فرهنگی، مالی و… نتواند دست به جراحی بزند ولی همواره به آن فکر می‌کند

[۲] . بافتی که یک سیاهرگ و یک سرخرگ داشته باشد

[i]  A fetwa for freedom

[ii]  امام خمینی، تحریرالوسیله، ج ۲، ص ۶۲۶ (مسائل مستحدثه)، مؤسسه دار العلم‏، چاپ اول، قم.

 

[iii] آیت الله خامنه ای، رساله اجوبه الاستفتائات، ص ۷۰؛ مرکز تحقیقات فقهی قوه قضائیه، گنجینه آرای فقهی و قضایی، پاسخ سؤال ۵۲۵۶٫

[iv]  محمد مهدی کریمی نیا، بررسی فقهی و حقوق تغییر جنسیت

[v]  بررسی جواز یا عدم جواز تغییر جنسیت از نظر شرعی و انواع آن/سعید رخشان


:لینک کوتاه
http://www.mahtaa.com/?p=3918991

درباره نویسنده

محتا یک وبسایت گروهی است که به صورت رایگان جدیدترین آموزش ها، اخبار و مطالب مربوط به تراجنسی در دنیا و ایران را ارائه می‌کند

مطالب مرتبط

2 نظر

  1. saman

    خانواده ام درکم نمیکنند نه تنهاخانواده بلکه تمام اطرافیانم, هرروز دارم داغونترمیشم وباورکردم که هیچکسوندارم که کمکم کنه ,واقعاخستم چندباردست به خودزنى , زدم وحتى گاهى وقتاتصمیم میگیرم خودکشى کنم اما به خاطرمادرم پشیمون میشم د ,یگه کم آوردم .مطالب شمابسیارخوب بود ومن متوجه بسیارى ازمسایل شدم , ازتون ممنونم که به موضوعات مربوط به ماپرداختید ,

    پاسخ
  2. محمد

    درسایتی می خواندم چرا فرد درقالب تنی خود ازدواج کرده است وحال فرزند چه کند شاید ازدواج به تلقین واصرار وانهم درمراکز عمومی بوده است فرد نیز به مرورپی به این امربرده است امر ازدواج باید درمحافل خصوصی وبا نظر افرادمتخصص صورت گیرد

    پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا پاسخ دهید * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

شکلک‌ها

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNo